• Denizli'nin güzelim Acıpayam (Karaağaç ovası)ovasında iki Dodurga
(ﻪﻏﺭﻮﺪ ﺪ) bulunmaktadır. Yukarı Dodurga ve Aşağı Dodurga… • Bolu
ovasında da Dodurga adıyla köyümüz yer almaktadır. • Dodurga boyu, 24
boya ayrılan Oğuz Türklerinin Boz-Ok koluna mensup bir boyunun ismidir.
Dodurga boyu Oğuzların Boz-Ok’ lar koluna bağlıdır ve Oğuz Han’ın altı
oğlundan biri olan Ay Han’dan çoğaldıkları kabul edilmektedir. Oğuz
boylarından Yazır da, Ay Han’ın oğullarındandır. Ay Han oğullarının
İslamiyet öncesi kutsal olarak telakki ettikleri kuş (ongun) kartaldır.
Garkın ve Avşar boylarının bağlı oldukları Yıldız Han oğullarının
kutsal hayvanı da tilkidir. • Dodurga kelimesi sözlüklerde ve tarihi
kaynaklarda “Ülke alan, mülk tutan, yerleşip sahip çıkan, yurt edinen”
anlamlarına gelmektedir. Cami-üt Tevarih adlı eserin yazarı
Reşideddin’e göre de “yurt alan, yurt koruyan” anlamına gelmektedir.
Boyumuzun damgası Kaşgarlı’ya göre (۷۸), Reşideddin’e göre (تد),
Yazıcıoğlu’na göre (Л) biçimindedir. Kaşgarlı Mahmud’un kaleme aldığı
Divan-ı Lügat-it Türk adlı meşhur ilk Türkçe lügatte ilk defa Dodurga
ismi Totırka olarak geçmiştir. Bu vesileyle diğer Oğuz boylarıyla
beraber Türk tarihi ile uğraşanların tamamı Dodurga ismine aşinadırlar.
• 19. yüzyıl başında İran’da yazılan bir eserde, kalabalık bir Dodurga
boyunun Türkmen çölünde (Harezm) dayanıklı koşu atları yetiştirdikleri
kaydedilmektedir. Bugün de Türkmenistan’da at yetiştiriciliği yaygın
bir Türk geleneğidir (STV’de Yavuz Bülend Bakiler’in hazırladığı
belgeselde Türkmenistan’ın Ahilkelek adıyla anılan meşhur atlarıyla
ilgili olarak bilgi verilmektedir) ve muhtemelen Türkistan’da
Dodurgalıların at yetiştiriciliği konusunda ihtisas sahibi oldukları
söylenebilir. • Anadolu’da Osmanlı Devleti döneminde Dodurga ismiyle
anılan yerleşim merkezleri 16. yüzyılda hazırlanan tahrir defterlerinde
24 olarak verilmiş iken, bu sayı Cumhuriyet döneminde ülke genelinde
16’ya inmiştir. Bunlardan hemen hatırımıza gelenlerden birisi Çorum’un
Dodurga adındaki ilçesi, bir diğeri Osmanlı Cihan Devleti’ni Kayı
boyuyla birlikte kuran Bilecik-Bozüyük’ün Dodurga nahiyesidir
(beldesidir). Bizans'a karşı Kayı Boyu ile birlikte mücadele eden
Dodurga boyudur. Bu nedenle; 624 yıllık Osmanlı Cihan Devleti’nin
mayasında boyumuz Dodurga’nın da katkısı vardır.
Kaynak: DAĞDAŞ, S.; DAĞDAŞ, F. B., 2001: DENİZLİ - ACIPAYAM
DODURGALAR KASABASININ TARİHÇESİ VE BUGÜNKÜ DURUMU(Dodurga(ﻪﻏﺭﻮﺪ
ﺪ)Tarihine Kısa Bir Bakış İlavesi İle). Türk Yurdu, Evren Yayıncılık,
Cilt: 21 (53), Sayı: 172 (533), Ankara, s. 42-49, 64 s.
http://tr.wikipedia.org/wiki/Dodurga,_Bolu